Φυτοκάλυψη στη Σαμοθράκη

Σπαρμένα  τεχνητά βοσκοτόπια ιδιαίτερης βιοποικιλότητας

Τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως λόγω των γεωργικών πολιτικών της ΕΕ, σημειώθηκε απότομη αύξηση του αριθμού των αιγοπροβάτων και των ημι-άγριων αιγών στη νήσο Σαμοθράκη. Η υπερβόσκηση, σε συνδυασμό με την απότομη κλίση του εδάφους, έχει οδηγήσει σε υπερβολική διάβρωση του εδάφους, γεγονός που αποτελεί σοβαρή απειλή για τις προσπάθειες διατήρησης. Ως αποτέλεσμα, έχουν ξεκινήσει μια σειρά συντονισμένων ερευνητικών έργων και μία από τις σημερινές προτεραιότητες είναι η διερεύνηση τρόπων αύξησης της παραγωγικότητας και της ανθεκτικότητας στη βόσκηση των φυτών των υπερβοσκημένων εκτάσεων.

Για το σκοπό αυτό, βρίσκεται σε εξέλιξη πιλοτικό πρόγραμμα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας, το spin-off Terraprima και τους τοπικούς αγρότες, προκειμένου να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των τεχνιτών βοσκοτόπων ιδιαίτερης βιοπικοιλότητας  στη Σαμοθράκη. Το σύστημα SBP βασίζεται στη σπορά έως 20 ειδών / ποικιλιών ψυχανθών και αγροστωδών που διατηρούνται αυτοσυντηρούμενα για τουλάχιστον 10 χρόνια, με όλα τα χρησιμοποιούμενα είδη να είναι νησιώτικα. Τα ψυχανθή, που είναι «φυσικά εργοστάσια» αζώτου, ελαχιστοποιούν την ανάγκη για συνθετικά λιπάσματα.

Μετά από προσεκτική αξιολόγηση των τοπικών εδαφοκλιματικών χαρακτηριστικών, δοκιμάζουμε επί του παρόντος πολλά μείγματα σπόρων που βελτιώνουν την παραγωγικότητα και την ποιότητα του εδάφους, ενώ παράλληλα είναι πιο ανθεκτικά στη βόσκηση. Ένα πρώτο σύνολο 13 πειραματικών επιφανειών έχει επιλεγεί για εφαρμογή και τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα είναι ελπιδοφόρα. Σε ένα δεύτερο στάδιο, θα δοκιμαστεί ένα νέο σύνολο οικότοπων, σε ελαιώνες και σε περιοχές με πολύ έντονη διάβρωση.

Πριν το πείραμα

Μετά το πείραμα

Τρέχοντα ευρήματα και συμβουλές για μελλοντική δράση

Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δείχνουν ότι η μόνιμη και όχι ετήσια SBP παρουσιάζει μεγάλες δυνατότητες για το νησί της Σαμοθράκης. Οι δοκιμές πεδίου έδειξαν ότι εάν ληφθεί μέριμνα κατά την προετοιμασία του εδάφους και την πραγματική σπορά, η καθιέρωση του SBP είναι επιτυχής. Όταν η σπορά πραγματοποιήθηκε την περίοδο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου, οι δοκιμές πεδίου έδειξαν μεγάλη παραγωγή σπόρων το Μάιο για τα διάφορα είδη που σπάρθηκαν. Κατά το πρώτο έτος μετά τη σπορά, η αφθονία των οσπρίων στις δοκιμές πεδίου κυμαινόταν από 33% έως 63% και τα βασικά είδη πίσω από το σκεπτικό του μόνιμου SBP, το υπόστρωμα Trifolium, αναπτύχθηκαν καλά σε όλες τις δοκιμές πεδίου. Επιπλέον, η παραγωγικότητα στο μόνιμο ΣΑΑ ήταν κατά μέσο όρο 30% υψηλότερη σε σύγκριση με τις συμβατικές γεωργικές πρακτικές. Συνολικά, η Σαμοθράκη παρέχει άριστες συνθήκες για την εγκατάσταση των μόνιμων βοσκοτόπων που καλλιεργούνται με βιώσιμη βιοποικιλότητα και επεκτείνοντας περαιτέρω τις περιοχές όπου το SBP σπέρνονται μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη όχι μόνο για τις οικονομικές επιδόσεις των αγροτών αλλά και για το ρόλο των βοσκοτόπων στη διατήρηση της βιοποικιλότητας προσδίδοντας οικολογική, πολιτιστική και αισθητική αξία. Εκτός από την καταπολέμηση της διάβρωσης του εδάφους και την αύξηση της παραγωγής χορτονομών, το SBP μπορεί επίσης να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός σήματος «βιώσιμων γεωργικών προϊόντων» που μπορεί να επεκταθεί σε κρέας αιγών, τυρί, μέλι και ποτά που παράγονται ως αποτέλεσμα της καλής γεωργικής πρακτικης που συνδέεται με αυτό το είδος βοσκοτόπων.

Μεταπτυχιακή Εργασία

Christopher Baierl (σε εξέλιξη), Αλλαγές στην Εδαφοκάλυψη/χρήση της Γης και ο Ρόλος της Υπερβόσκησης στην Περιοχή Natura 2000 της Σαμοθράκης