Σεμινάριο για Διαχειριστές MAB, Κορέα 2013

Αναφορά Carlota Marañón

Τελική Αναφορά Εκπαιδευτικού Σεμιναρίου για Διαχειριστές Νησιωτικών και Παράκτιων Αποθεμάτων Βιόσφαιρας, Τζέτζου-Κορέα 21-25 Οκτωβρίου 2013

Η ευκαιρία που μας δόθηκε για συμμετοχή στο σεμινάριο της UNESCO για Διαχειριστές Αποθεμάτων Βιόσφαιρας στο Τζέτζου της Κορέας υπήρξε εξαιρετικά διαφωτιστική, δεδομένου του ότι στη Σαμοθράκη δεν διαθέτουμε πολλή εμπειρία στη διαχείριση Αποθεμάτων Βιόσφαιρας (ΑΒ) όπως είχαν άλλοι συμμετέχοντες. Ήταν απαράμιλλη ευκαιρία για μάθηση και για την οικοδόμηση εξαρχής ενός πλαισίου διαχείρισης πριν ακόμη η Σαμοθράκη να συμπεριληφθεί στο Παγκόσμιο Δίκτυο ΑΒ.

Κατά τη διάρκεια των επισκέψεων στις διάφορες τοποθεσίες του ΑΒ του Τζέτζου, σε δάση και μουσεία, είχαμε την ευκαιρία να κατανοήσουμε τον πλούτο του νησιού και να έχουμε μια συνολική θεώρηση της προσπάθειας που έχει συντελεστεί στο ΑΒ του Τζέτζου όλα τα προηγούμενα χρόνια. Η αποτελεσματική διοργάνωση του σεμιναρίου, με τον καλοσχεδιασμένο συνδυασμό θεωρητικών και πρακτικών δραστηριοτήτων, μας παρείχε μια ολοκληρωμένη ιδέα της λειτουργίας και διαχείρισης ενός ΑΒ. Η φιλοξενία τους και η πλούσια γαστρονομική παράδοση συμπλήρωσαν την τέρψη στην ανταλλαγή γνώσεων ενώ ταυτόχρονα μοιραζόμασταν βούληση και ιδέες για την αειφόρου ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου συλλέξαμε ενδιαφέρον υλικό για τη μελέτη των νησιωτικών και παράκτιων ΑΒ. Η περίπτωση της Μενόρκα, όπως και άλλων, περιγράφεται εμπεριστατωμένα στις δημοσιεύσεις «Best practices of island and coastal BRs» και «World Network of Island and Coastal Area BRs» και αποτελεί για εμάς παράδειγμα προς μίμηση.

Οι διαλέξεις από κάθε προσκεκλημένο ΑΒ στο σεμινάριο (από το Βιετνάμ, την Ινδονησία, την Υεμένη, την Κίνα, την Αυστραλία, τη Νότιο Αφρική, τον Άγιο Μαυρίκιο και την Ελλάδα) βοήθησαν πολύ στην ενδυνάμωση των δεσμών και στη διευκόλυνση του διαλόγου μεταξύ των συμμετεχόντων. Από τον διάλογο αυτόν και την καθημερινή συνύπαρξη με τους διαχειριστές προέκυψε η καλύτερη κατανόηση της ποικιλότητας των μοντέλων διαχείρισης κάθε ΑΒ. Κάποια από αυτά λειτουργούν με εθνική, άλλα με περιφερειακή ή τοπική χρηματοδότηση, σε κάποια η διαχείριση γίνεται από δημόσιους και σε άλλα από ιδιωτικούς φορείς. Συζητήθηκε επίσης ο ρόλος των διεθνών οργανισμών και των χορηγών. Η εργασία σε μικρές ομάδες διευκόλυνε το διάλογο σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του κάθε συστήματος.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες σε σχέση με τη Σαμοθράκη ήταν οι εξής διαλέξεις:

  1. Οικοτουρισμός: κάποια παραδείγματα σχετικά με τρόπους αποσυμφόρησης της τουριστικής κίνησης από μια μικρή μόνο περίοδο, και επιμήκυνσης της σεζόν με αειφόρο τρόπο, με την προσέλκυση θεματικού τουρισμού εκτός της βασικής τουριστικής περιόδου.
  2. Η οικονομική αξία της φύσης και μέθοδοι υπολογισμού της. Γιατί οι μη εμπορικές αξίες είναι αυτές που κάνουν τη Σαμοθράκη ξεχωριστή.
  3. Η πολιτική διάσταση του προγράμματος Άνθρωπος και Βιόσφαιρα. Πρόκειται για αντικείμενο ύψιστης σημασίας για τη Σαμοθράκη διότι πρόκειται για ακριτικό νησί. Οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας υπήρξαν τεταμένες για αιώνες. Δεδομένου του ότι νησιά και των δύο χωρών μοιράζονται μια πλούσια θαλάσσια ζωή, και η τουρκική πλευρά δεν τελεί υπό την προστασία του ευρωπαϊκού δικαίου (Natura 2000), η επίτευξη ενός διασυνοριακού ΑΒ με τη συμμετοχή των δύο χωρών θα είναι μεγάλο πλεονέκτημα για το μέλλον.

Τέλος, πολύ χρήσιμη υπήρξε η προσπάθεια που έγινε από το Asia Climate Change Education Center (Ασιατικό Κέντρο Εκπαίδευσης για την Κλιματική Αλλαγή), και ιδιαίτερα από τον διευθυντή της Ντάι-Γιεν Τζονγκ, για τη μετάδοση της σημασίας της κλιματικής αλλαγής και της βιομηχανίας της πράσινης ανάπτυξης, καθώς και των προσπαθειών της Κορέας να αναδειχθεί σε ηγετικό ρόλο όσον αφορά την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Τον ευχαριστούμε πάρα πολύ για την πρωτοβουλία του να μας προσφέρει περαιτέρω κατάρτιση στον τομέα αυτό.

Τα πρώτα μας βήματα μετά το σεμινάριο θα είναι τα εξής:

  1. Η ενδυνάμωση της επικοινωνίας στο νησί αλλά και προς τα έξω: για να διασφαλίσουμε ότι όλοι κατανοούν τη σημασία του ΑΒ και τις δυνατότητες της αειφόρου ανάπτυξης που θα επιφέρει. Διατήρηση επαφών με το δίκτυο (ανταλλαγή πληροφοριών) και δημιουργία νέων δεσμών με το δίκτυο ισπανικών ΑΒ.
  2. Δημιουργία ραδιοφωνικής εκπομπής για την ενημέρωση σχετικά με πτυχές του ΑΒ.
  3. Εκπαιδευτικά προγράμματα: κυρίως σε συνεργασία με τους τοπικούς συλλόγους.
  4. Εκπαίδευση για κατοίκους της Σαμοθράκης: κομπόστ, εναλλακτικά φυτοφάρμακα, εθελοντισμός.
  5. Προσπάθεια για υπολογισμό της οικονομικής αξίας του μελλοντικού ΑΒ της Σαμοθράκης.
  6. Ανάπτυξη οικοτουριστικών δραστηριοτήτων.

Θα θέλαμε να στείλουμε ιδιαίτερες ευχαριστίες και την εκτίμησή μας στον Miguel Crüsener-Godt (UNESCO MAB) για τη διαρκή του παρουσία και τις χρήσιμες επεξηγήσεις για το πρόγραμμα ΜΑΒ, στους Dai-Yeun Jeong και Do-Soon Cho που μοιράστηκαν τη γνώση το χρόνο τους μαζί μας. Στους Sung Hoon kim και Boo Dae-gil για την υποστήριξή τους στη γραμματεία του Τζέτζου για το σεμινάριο αυτό. Στον Youngsoo Chun που δεν μπόρεσε να είναι παρών αλλά του οποίου η παρουσία έγινε αισθητή μέσω της άρτιας διοργάνωσης του σεμιναρίου. Στον Minsuk Kang για τις διευκρινήσεις στις περιοχές ΑΒ του Τζέτζου και ιδιαίτερα στον Sung Jun Pang για την υπομονή, τη μόνιμη διαθεσιμότητά του και τον επαγγελματισμό του. Στους καλεσμένους διαχειριστές ΑΒ που μας έδωσαν τόσες συμβουλές. Στη γραμματεία του ΑΒ της Μενόρκα, στο πρόγραμμα Άνθρωπος και Βιόσφαιρα της UNESCO και σε όλους όσοι βοήθησαν στην πραγματοποίηση του σεμιναρίου.

Carlota Marañón Marquina Πτυχιούχος Ισπανικού και Ελληνικού Δικαίου, Δημοσιογράφος και ιδρυτικό μέλος της ΜΚΟ «Βιώσιμη Σαμοθράκη», Ελλάδα.